Fantasy met een boodschap ****

Velen van ons hebben vast wel eens de behoefte gevoeld de negatieve en positieve aspecten van het dagelijks leven op papier te zetten. Vooral het fantasygenre is voor dit doel natuurlijk zeer geschikt. In het eerste deel van zijn Mianara-reeks met de titel Verraad, probeert debutant Jesse van Willigenburg (1993) hieraan handen en voeten te geven.

In Verraad belandt de lezer in een wereld waar magie als wetenschap wordt beschouwd en kristallen de voedingsbogem zijn van een (industriële) revolutie. Er heerst spanning tussen enerzijds de Mianara en anderzijds de Anuki. Malika en Najeeb, beiden Mianara, krijgen hiervan weinig mee tot het moment dat het geweld hun familie direct raakt en ze zich aansluiten bij de Wolven. Deze groep heeft tot doel de spanningen tussen de groepen koste wat kost op te lossen. Zijn Malika en Najeeb in staat antwoorden te vinden op hun vragen en kunnen hun het geweld dat ze is aangedaan wreken?

Jesse van Willigenburg heeft met dit boek een debuut afgeleverd waarop hij met recht trots mag zijn. Om te beginnen is het een prettig leesbaar en bovenal spannende vertelling. De wijze waarop hij het verhaal kleur geeft en de personages hierin een plek geeft, verdiend gewoon alle lof. Het is zonder voorbehoud geloofwaardig en de verhaallijnen komen uiteindelijk professioneel bijeen. Met zijn laaste zin doet Van Willigenburg de lezer een toezegging op een vervolg, maar dat neemt niet weg dat Verraad een afgerond verhaal is. Dat we nog meer avonturen van deze helden mogen verwachten, is bovenal een feestje om naar uit te zien.

Natuurlijk kun je dit boek alleen lezen ter ontspanning en voor de spanning. Maar voor de lezer die de moeite neemt een beetje verder te kijken, valt er veel meer te halen. Tussen de regels door laat Jesse ook zijn mening en gevoelens over de maatschappij doorklinken, zonder deze mening daarbij aan de lezer op te dringen. Het laat vooral ruimte om na het lezen je eigen gedachten te vormen. En juist dat geeft dit boek net dat beetje extra.

In een persoonlijk voorwoord geeft Van Willigenburg zich rijk te voelen door de mensen die hij ontmoet en de verhalen die zij met zich meedragen. Het mooie is dat hij met zijn eigen verhaal ditzelfde gevoel geeft aan de lezer. Verraad is in meerdere opzichten verrijkend en dan vooral voor het fantasygenre. Met deze auteur moet in de toekomst rekening worden gehouden.

Veel sneeuw, geen spanning *

Tien jaar geleden maakte de IJslander Ragnar Jónasson zijn debuut met het verhaal Snjóblindu. Het boek werd inmiddels in vele talen vertaald. Recent verscheen de Nederlandse versie met de titel Sneeuwblind. De vertaling is van Willemien Werkman.

In Sneeuwblind begeven we ons naar het uiterste noorden van IJsland, naar Siglufjörđur. Een plek dat slechts via een weg bereikbaar, waar iedereen elkaar kent en waar feitelijk nooit echt iets spannends plaatsvindt. Het is wel de plek waar de jonge politieagent Ari Thór zijn eerste baan vindt.
Als er en jonge vrouw badend in het bloed in de sneeuw wordt gevonden en een oude schrijver in het theater van de trap is gevallen, ontdekt Ari de ware aard van de inwoners van het dorp. Wie kan hij vertrouwen? Lukt het hem deze zaken, ondanks alles, op te lossen?

Het moet gezegd, dat in Sneeuwblind de beschrijvingen van de omgeving prima zijn uitgewerkt. Het is zonder meer invoelbaar dat Siglufjörđur een dorp is waar met name ’s winters bijna claustrofobische omstandigheden kunnen heersen. Vooral omdat het maar op een manier kan worden bereikt.

Siglufjörđur zou dus een perfecte locatie kunnen zijn voor een spannend verhaal. Ragnar Jónasson is er helaas niet in geslaagd de locatie uit te buiten. Door zijn schrijfstijl is hij niet in staat de lezer bij het verhaal te betrekken. Er is een overdaad van sneeuw in het verhaal, waarnaar veel te vaak wordt gerefereerd. Hierdoor bekruipt je het gevoel van ‘Ja, ik weet nu wel dat het er vaak sneeuwt’. In ieder geval neemt de kracht van dit boek door de sneeuwval niet toe.

Verder zijn de personages heel matig uitgewerkt. Daarmee zet de auteur de betrokkenheid van de lezer bij zijn verhaal op het spel, waarbij de doorgeschoten vertellende toon dit gevoel alleen maar versterkt. Ruimte voor eigen fantasie en interpretatie is er nauwelijks. Je ziet als lezer zeker wat er gebeurt, maar of het ook de interesse wekt is maar zeer de vraag. Het einde had veel kunnen goedmaken, maar hier beperkt de schrijver zich tot een opsomming van feiten, die de opgeroepen vragen moeten beantwoorden. Op dat laaste punt slaagt Jónasson, maar opnieuw zonder in staat te blijken de lezer op het puntje van de stoel te krijgen.

Sneeuwblind heeft als verhaal geen toegevoegde waarde voor de (IJslandse) thrillerliteratuur. Het is doodzonde te moeten vaststellen dat Ragnar Jónasson bij lange na niet alles uit de, wel degelijk aanwezige, mogelijkheden heeft weten te halen. En het blijft een opvallend dat IJsland zo weinig echte topauteurs herbergt.

Zo hoort een thriller te zijn! *****

Als er een Nederlandse auteur de laatste jaren aan de weg timmert met haar thrillers, dan is dat zonder twijfel Karin Hazendonk (1961). Op 27 oktober 2019 verscheen Ongenadig, haar derde thriller binnen drie jaar na Waanidee (2017) en De dood heeft blauwe ogen (2018).

In Ongenadig maken we kennis met Anouk Smeets als zij tijdens een personeelsfeestje Sven Bogerd ontmoet. Tussen de twee ontstaat een band, die zover gaat dat ze uiteindelijk gaan samenwonen in het huis van Sven. Als er een ‘ongelukje’ plaatsvindt, wordt het Anouk langzaam duidelijk dat Sven ook een heel andere kant blijkt te hebben. Voor haar is dit het begin van een onvoorstelbaar luguber avontuur wat uiteindelijk uitmondt in een apotheose dat zijn gelijke niet kent.

Het woord dat blijft hangen na het lezen van Ongenadig is: bizar. Het verhaal is bizar, bizar spannend, maar bovenal bizar goed geschreven. Vanaf pagina 1 bouwt Hazendonk het avontuur fantastisch op. Vanuit verschillende perspectieven, zonder uitzondering juist gekozen, worden alle hoeken van het verhaal belicht. Het zorgt er niet alleen voor dat het verhaal een ultieme spanningsboog houdt, maar ook dat de betrokkenheid bij de personages gegarandeerd is. Het is zelfs duidelijk waar het gedrag van Sven door wordt veroorzaakt. Hazendonk toont ook nu weer aan een meester in het toepassen van deze techniek te zijn.

Naast Sven en Anouk verdient ook het personage Miranda, de zus van Anouk, zeker aandacht. Door haar emoties zo pakkend te beschrijven zorgt Hazendonk ervoor, dat heel Ongenadig naar een hoger niveau wordt getild. De rol van Miranda is echt onmisbaar. Dat een bijpersonage een zo belangrijke positie inneemt, zegt veel over het niveau.

De schrijfstijl is op een plezierige manier filmisch. Geen onnodige of onnodig moeilijke woorden, maar wel precies genoeg informatie om het verhaal mee te beleven. Hazendonk zorgt ervoor dat je bij wijze van spreken het kraken van de trap of het onverwachte geluid echt hoort. Ongenadig is voor sommige lezers misschien minder geschikt om vlak voor het slapengaan in een duistere kamer te lezen. Wel zie je dit verhaal zo voor je op een groot wit scherm in een donkere bioscoop. Een goede scenarioschrijver zou van dit verhaal zonder twijfel een succesfilm kunnen maken.

Tot slot een slotopmerking aan iedereen die vindt dat het niveau van de Nederlandse thriller te laag ligt. Er is een heel goede remedie om dit gevoel kwijt te raken: lees Ongenadig!

Topproduct van eigen bodem *****

Wanneer je in de boekwinkel een boek ziet liggen dat Het bloemenmeisje heet, verwacht je geen spannend verhaal met allerlei plotwendingen, die je aan je luie stoel doen kluisteren. Toch is dat precies wat de derde thriller met deze titel van Anya Niewierra wel degelijk met je doet.

De kern van dit verhaal speelt zich af in 1988 als de Franse politie op een afgezonderd gebied hoog in de Franse Pyreneeën een tiener aantreft samen met het lijk van haar moeder. De tiener krijgt uiteindelijk de naam Nina Fleuri, het bloemenmeisje.  Nina ontwikkelt zich de daaropvolgende jaren meer dan voorbeeldig. Ze promoveert aan de universiteit van Parijs met de ontwikkeling van medicijnen op basis van kruiden.
In 2018 ontdekt Nina dat ze een tweelingzus heeft. Vanaf dat moment komt haar leven in een stroomversnelling. Samen met haar zus duikt ze in de bizarre geschiedenis van haar moeder. Maar dan verdwijnt haar zus en raakt de zoektocht naar het verleden in een stroomversnelling. Nina doet emotionele en gruwelijke ontdekkingen over de mensen die het leven van haar moeder verwoestten. Maar is ze ondertussen in staat haar zus levend te vinden…?

 Het bloemenmeisje is in de eerste plaats een topthriller van Nederlandse bodem. Het verhaal is spannend, zonder dat daar onnodig veel geweld aan te pas komt. De spanning weet Anya Niewierra vooral te bereiken door haar geweldige schrijfstijl. Deze is zo ongelooflijk beeldend dat de lezer in staat wordt gesteld achter de woorden te kijken. Het filmisch effect in dit verhaal is van extreem hoog niveau.

De personages zijn uitstekend uitgewerkt. De lezer krijgt exact die informatie, welke nodig is om het handelen te begrijpen en de betrokkenheid van de lezer te garanderen. Met name Nina verdient hier een speciale vermelding. Haar gevoelens, haar gedachten en haar handelen zijn zo volkomen logisch dat er begrip voor ontstaat, ondanks haar veelal dubieuze acties. Extra knap is dat andere personages, zoals bijvoorbeeld Gigi, dit effect op Nina lijken te versterken. Dat maakt van het lezen daadwerkelijk een belevenis. 

In de ontknoping vallen alle puzzelstukjes keurig op hun plaats. De uitwerking van alle verhaallijnen weet Anya Niewierra heel knap met elkaar te verbinden, zodat er een onverwacht, maar wel kloppend geheel ontstaat. Dat de lezer na het lezen van de bladzijde verbouwereerd achterblijft is de bevestiging van de kwaliteit van dit verhaal.

Gelukkig blijkt de laatste jaren steeds opnieuw dat Nederland een land van topauteurs in het thrillergenre is. Anya Niewierra maakt zeker deel uit van deze groep..